Türkiye Cumhuriyeti

Zagreb Büyükelçiliği

Bilgi Notları

Hırvatistan'ın Kısa Tarihçesi, 23.12.2016

Hırvatistan'ın Kısa Tarihçesi

Hırvatistan, 1102-1918 yılları arasında önce Macaristan, sonra Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun yönetimi altında bulunmuştur. 1493'ten 1687’ye kadar bazı bölgeleri Osmanlı İmparatorluğu'nun egemenliği altında kalmıştır.

29 Ekim 1918'de Belgrad'da kurulan Sırp-Hırvat-Sloven Krallığına (adı 1929 yılında Yugoslavya Krallığı olarak değişmiştir) katılmıştır. II.Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanya’sının işgaline uğrayan Yugoslavya Krallığı'nda özellikle Sırbistan'a bağlı komünistler ve Çetniklerle birlikte Nazi işgaline karşı savaş vermişlerdir. II.Dünya Savaşı sırasında, 1941 Nisan ve 1945 Mayıs ayları arasında Pavelic öncülüğünde şimdiki Hırvatistan topraklarının bir bölümü üzerinde Nazi yanlısı, sözde bağımsız ilk Hırvatistan devleti (NDH) kurulmuştur. Bu devlet, partizanların Zagreb'e girişi ile yıkılmıştır. 2. Dünya Savaşı sonunda, komünistlerin öncülüğü ile Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti kurulmuştur. Cumhuriyet, Slovenya, Hırvatistan, Bosna-Hersek, Sırbistan-Karadağ ve Makedonya Cumhuriyetleri ile Voyvodina ve Kosova özerk bölgelerinden oluşmuştur.

Sırp milliyetçiliği ve saldırılarına karşı ilk resmi Hırvat direnişi 1989'da Hırvat siyasal partilerinin kurulmasıyla başlamıştır. Hırvatistan'da Mayıs 1990'da yapılan ilk serbest ve çok partili seçimler Hırvatistan Demokratik Birliği (HDZ)'nin galibiyeti ile sonuçlanmıştır. Ayrıca, düzenlenen referandum, halkın %94'ünün bağımsız ve egemen Hırvat devleti istediği sonucunu vermiştir.

8 Eylül 1991 tarihinde Hırvatistan Parlamentosu, bağımsız ve egemen Hırvatistan devletini ilan etmiştir. Bunu Ocak 1992'de Hırvatistan'ın uluslararası alanda tanınması ve 2 Mayıs 1992'de BM üyesi olması izlemiştir. Hırvatistan, 6 Kasım 1996 tarihinde Avrupa Konseyi'ne katılmıştır.

Ülkenin bağımsızlığını kazanmasının ardından Cumhurbaşkanlığı görevini devralan Franjo Tudjman'ın 10 Aralık 1999 tarihinde ölümünün ardından 7 Şubat 2000 tarihinde düzenlenen seçimi kazanan Stjepan Mesiç, ülkenin ikinci Cumhurbaşkanı olarak göreve başlamıştır. Halihazırda Cumhurbaşkanlığı görevini 18 Şubat 2015’ten bu yana Hırvatistan’ın ilk kadın Cumhurbaşkanı ünvanına da sahip olan Kolinda Grabar Kitaroviç yürütmektedir. Cumhurbaşkanı, doğrudan halk tarafından ve beş yıl için seçilmektedir. Cumhurbaşkanlığı üst üste en fazla iki dönem yapılabilmektedir.

Yasama yetkisini kullanan Hırvatistan Parlamentosu (Sabor) tek kanatlı olup, Anayasa’ya göre en az 100, en fazla 160 üyeden oluşabilmektedir. Ülkede yaşayan azınlıklara, Parlamento’da toplam 8 sandalyelik kontenjan ayrılmıştır. Genel Seçimlerde siyasi partilerin Parlamento’ya girebilmeleri için ülke genelinde en az %5 oy almaları gerekmektedir.

Parlamento seçimleri 4 yılda bir yapılmaktadır. Son genel seçimler 11 Eylül 2016 tarihinde gerçekleştirilmiş olup, Hırvat Demokratik Birliği (HDZ) lideri Andrej Plenkovic Başbakanlığındaki HDZ ile MOST (Köprü) Platformundan oluşan koalisyon Hükümeti 19 Ekim 2016 tarihinde güvenoyu alarak göreve başlamıştır.

Ülke eyalet olarak da adlandırılabilecek 20 idari bölge ve Zagreb şehrinden oluşmaktadır. Her idari bölge, yerel seçimlerde, doğrudan halk tarafından, siyasi parti veya bağımsız adaylar arasından seçilen üyelerden oluşan bir meclise sahiptir. İdari bölge başkanı (prefect) 2009 seçimlerinden itibaren doğrudan halk tarafından seçilmektedir. İdari bölgelerin altında bulunan şehirler için belediye başkanlarının seçimi yine doğrudan halk oyuyla gerçekleştirilmektedir. 

Bağımsızlığından buya geçen süre zarfında Hırvatistan’ın öncelikli dış politika hedefi Avrupa-Atlantik kurumlarıyla entegrasyon ve bu bağlamda, NATO ve AB’ne katılım olmuştur. Hırvatistan, NATO üyeliği hedefini Nisan 2009’da Strazburg-Kehl’de düzenlenen NATO Zirvesi’nde İttifak’a katılarak gerçekleştirmiştir. Hırvatistan, 2005 yılında aday ülke olarak müzakerelere başladığı AB’ne katılım yolunda Haziran 2011 ortası itibariyle müzakere sürecini tamamlamış, 9 Aralık 2011 tarihinde AB ile Katılım Anlaşması’nı imzalamış, 2012 Ocak ayında ise onaylamıştır. Hırvatistan, 1 Temmuz 2013 tarihi itibariyle 28. üye olarak AB’ne üye olmuştur.